“Araştırmacı Öğretmen” yaklaşımı ilk olarak Japonya’da uygulanmıştır. Öğretmenlerin profesyonel gelişimine katkı sağlaması, öğrencilerin öğrenmeleri ve derse karşı tutumları üzerinde olumlu etki yaratması yaklaşımın, öncelikle uzak doğudaki ülkelerde daha sonra Amerika ve İngiltere’de benimsenmesini sağlamıştır. Sistemin çıkış noktasını “öğretmeyi iyileştirmek istiyorsanız, bunu yapmak için en etkili yer sınıf bağlamıdır” düşüncesi oluşturmaktadır. En basit açıklama ile Araştırmacı Öğretmen yaklaşımı; öğretmen topluluklarının bir araya gelerek öğrencilerin öğrenmesini engelleyen unsurları belirleyip, bu unsurların geliştirilmesi için öneriler geliştiren ve bu önerileri öğrenme planlarına aktaran, uygulanan öğrenme planlarının etkililiğini veri toplama araçları ile sınayan ve sonuçları tartışıp genellemelere ulaşma süreci olarak tanımlanmaktadır. Süreç bir taraftan öğretmenlerin öğrenme toplulukları içinde profesyonel gelişimlerine katkıda bulunmak, diğer taraftan onların öğrenme planlarını tasarlarken çocukların gözlerinden bakabilecek düzeye gelmeleri üzerine kurgulanmıştır.

Özel Okullar Birliğinin “Geleceğin Öğretmeni” temalı 14. Geleneksel Eğitim Sempozyumu’na ben de “Geleceğin Araştırmacı Öğretmeni” başlıklı çalışma ile katıldım. Bu yaklaşımın uygulanabilirliğini çalıştaya katılan motivasyonları yüksek öğretmen ve yöneticilerle tartışmanın alana katkı sağlayacağını düşündüm. Tartışmanın çok yönlü olması için katılımcılar “Altı Şapkalı Düşünme” yöntemini kullanarak konuya farklı bakış açıları kazandırdılar. Bu amaçla çalıştay sürecinde ve verilerin analiz aşamasında aşağıdaki süreçler sırasıyla gerçekleştirildi;

  • “Araştırmacı Öğretmen Yaklaşımı”, “Bileşenleri”, “Uygulama Basamakları” ile ilgili konulara tartışıldı.
  • Bir sonraki adımda uygulama örnekleri katılımcılara sunuldu.
  • Daha sonra “Altı Şapkalı Düşünme” yöntemi ve uygulama şekli ile ilgili katılımcılara bilgi verildi.
  • Katılımcılardan 7-8 kişilik gruplar oluşturulmaları istendi.
  • Farklı okulardan gelen öğretmen ve yöneticilerden oluşmuş 5 grup oluştu.
  • Gruplardan, “Okullarımızda araştırmacı öğretmen yaklaşımı uygulanabilir mi?” sorusuna şapkaların temsil ettiği düşünceleri dikkate alarak cevaplamaları istendi.
  • Tartışma süreci 30 dakika sürdü.
  • Her bir grup kartona yazdıkları cevapları 5’er dakikada sundu.
  • Daha sonra, kartonlar toplandı. Katılımcıların verdikleri cevaplar içerik analizine tabi tutultu ve elde edilen görüşler kodlara ayrıldı. Tablo 1’de şapkarın düşünme şekli, kodlar ve katılımcılardan alınan görüşler verilmiştir.

 

Tablo1: Şapkaların Düşünme Şekilleri, Katılımcı Görüşlerinden Elde Edilen Kodlar ve Görüşlerden Alıntılar

Şapkalar Düşünme Şekli Kodlar Katılımcı Görüşlerinden Alıntılar
Kırmızı AteşDuygusal şapkaGörüşülen konu ile ilgili olarak, kişilere hiçbir dayanağı olmadan, sezgi, fikir ve duygularını söyleme fırsatı verir

Subjektif

Mutluluk Mutlu sınıf ortamı oluşturur.
Heyecan Bu fikir herkezde heyecan yaratır.
Kaygı İşbirliği kurmaya ve yeniliklere karşı öğretmeni kaygılandırır.
Merak Merak uyandırıcı bir sistem. Merak ettiğimiz bir sorunun yanıtını arayacağız.
Sarı Güneşİyimser şapkaO işin avantajları ortaya konulur

Övgü, olumlu görüşler söylenir

Subjektif

Uygulanabilir Her öğretmene araştırmacı bir öğretmen olabilir, bütün öğretmenleri dönüştürebiliriz.
Benimsenir Öğretmenler arasında işbirliğini artırdığı ve öğrenci üzerinde olumlu etki yaratacağı için kolayca öğretmenler tarafından benimsenir.
Geliştirici Geleneksellikten çıkartılır, yaratıcılığı destekler, Çağı yakalarız, “Geleceğin Öğretmeni için ilk adımı atmış oluruz. Öğretmeni mesleki gelişim için daha cesur hale getirebiliriz.
Beyaz Boş sayfaTarafsız şapkaGörüşülen konu ile ilgili net bilgi ve raporlar ortaya konur

Objektif

Denenmiş Japonya’da uygulanmış ve başarısı doğrulanmış bir sistemdir.
Başarılı Öğrenciler üzerinde olumlu etki yarattığını destekleyen bir çok araştırma var.
Kurum kültürüne destek Öğretmenler birlikte çalıştıkları için okul kültürünün gelişmesine destek veren bir sistem.
İkilem Olumlu etkisi öğretmene göre değişebilir. Kurum felsefesine göre değişir.
Siyah Yargıç cübbesiKötümser şapkaEleştiri, olumsuz görüşler ile görüşülen konunun riskleri, gelecekte doğuracağı problemler ortaya çıkar

Objektif

Maliyetli Kuruma ek bir maliyet getirir.
Umutsuzluk Sürekli değişen eğitim sistemi içinde hangi yöntem olursa olsun başarıyı yakalamak pek mümkün değildir.
Zaman alıcı Araştırmacı odak noktasını kaybedip fazla zaman kaybı yaşar.
Uyumsuz Müfradatımıza uygun değil.
İşbriliği güçlüğü Direnen öğretmen grubunun hoşuna gitmez, takım çalışması istemeyen öğretmenler redderder
Yeşil BitkiYenilikçi şapkaKonuyla ilgili alternatifler ve yeni yaklaşımlar araştırılır. ‘her şey uyar’

Spekülatif

Üniversite eğitimi Öğretmen adayı üniversiteden “araştırmacı öğretmen” yaklaşımını bilerek mezun olmalıdır.
Öğrenci katılımı Öğrenci ihtiyaçlarına tam cevap vermek için öğretmen gruplarının içinde öğrenciler de olmalıdır.
Teknoloji entegrasyonu Gerek tasarımları yaparken gerekte öğrenme gruplarının yaygınlaştırılması ve çoğulcu katılım için teknoloji entegrasyonu zorunludur.
Öğrenen öğrenci ve öğretmen topluluğu Yaşam boyu öğrenen öğretmen ve öğrenci gruplarının oluşmasına katkıda bulunur.
Mavi GökyüzüSerinkanlı şapkaDüşünce sistematize edilir

“Büyük Resim,” “İdareci şapka,

Tüm süreci gözden geçirme

Pedegojik alt yapı Öğretmenlerin doğru gözlem yapmaları ve öğrencilerin bireysel farklılıkları ve ihtiyaçlarına uygun tasarımlar geliştirmeleri için pedegojik alt yapılarının güçlü olması gerekir.
Teknolojik alt yapı Okularda teknolojik alt yapının kurulması gerekir. Öğretmenlere bilgisayar teknolojilerini etkin kullanmaları için destek verilmelidir.
Pilot çalışma İşe pilot çalışmalarla başlanmalı. Sonuçlar değerlendirilerek gerçek uygulamaya geçilmelidir.
Kurumsal destek Bu işe başlarken ve devamında kurum yönetiminden tam destek alınmalıdır.
Paylaşım Kurum içi ve kurumlar arası iyi örnekler paylaşılmalı.
Öğrenme ağları Örneklerin paylaşımı ve öğrenme gruplarının iletişimi için öğrenme ağları oluşturulmalıdır.

 

Katılımcı görüşleri incelendiğinde, katılımcılar “Araştırmacı Öğretmen” yaklaşımının okullarda uygulanmasının; heyecan verici olacağını, öğretmen gelişimine katkı sağlayacağını, öğrenci öğrenmeleri üzerinde ve ortak kurum kültürü oluşturmada olumlu etki yaratacağını ifade etmişlerdir. Ancak yeni bir sitem oluşu, müfradatın yoğun oluşu, kuruma ek maliyet getireceği ve yeniliğe direnç gösteren öğretmenler noktasında uygulamada güçlük oluşturacağına dikkat çekmişlerdir. Yaklaşımın uygulama sürecinde etkili olması için katılımcılar; öğretmen adaylarının üniversite eğitimlerinde bu sistemle yetiştirilmelerinin, kurumda teknolojik alt yapının sağlanmasının ve öğretmenlerin pedegojik ve teknolojik alt yapılarının desteklenmesi gerekliliği ile ilgili öneriler geliştirmişlerdir. Ayrıca katılımcılar, okullarda uygulamaya geçmeden önce iyi örneklerin incelenmesi, pilot uygulamanın yapılması, etkili sonuç alındıktan sonra gerçek uygulamaya başlanmasının yararlı olacağını belirtmişlerdir. Diğer taraftan uygulama sürecinde öğretmenler arası paylaşımın okul içinde ve okullar arasında başlatılması gerektiği ve bunun için de on-line öğrenme ağlarının oluşturulmasının yararlı olacağı katılımcılar tarafından ifade edilmiştir.

Katılımcılardan elde edilen bulgulardan “Araştırmacı Öğretmen” yaklaşımının okullarda bazı önlemler alınarak uygulanabileceği sonucuna ulaşılabilir. Aşağıda söz konusu yaklaşımın uygulanması için okularda adım adım izlenebilecek noktalar verilmiştir:

  • Öncelikle zümre içinde küçük öğretmen grupları oluşturulmalı.
  • İlk sıralar öğretmenlere mentörlük edecek kişiler belirlenmeli.
  • Daha sonra sınıfta öğrencilerin öğrenmesini olumsuz yönde etkileyen unsuların ne olduğu tartışılmalı.
  • Sorunun çözümü için çözüm önerisi geliştirilmeli.
  • Çözüm, öğrenme planlarına entegre edilmeli.
  • Öğrenme planının etkililiği ile ilgili öntest, sontest ölçme araçları belirlenmeli.
  • Uygulamalar gözlem veya video ile kayda alınmalı.
  • Elde edilen veriler ve video görüntüleri öğrenme grupları içinde analiz edilmeli.
  • Aksayan noktalar üzerinde önlemler alınmalı.
  • İyi örnekler on-line ortamda paylaşıma açılmalıdır.

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER