Merhabalar arkadaşlar,

Yaklaşık 11 yıl Güney Afrika coğrafyasında bilgisayar ve teknoloji derslerine girmiş biri olarak sizlerle izlenimlerimi paylaşmak istedim.

Öncelikle bilgisayar eğitimine Güney Afrika’da ne kadar değer verildiğini anlamak için üniversite giriş sınavları hakkında kısaca bilgi vereceğim daha sonra bilgisayar dersinin öneminden, içeriğinden ve sınavından bahsedeceğim.

Güney Afrika’da üniversite giriş sınavı (Matric Exam) bizdeki çoktan seçmeli şıklı sistemin aksine dersin içeriğine göre klasik usulle yazılı, sözlü ve pratik beceri değerlendirme sınavları ile her ders için (toplamda 4ü zorunlu ve en az 3 seçmeli ders olmak üzere 7 ve üzeri ders ) ayrı ayrı yapılmaktadır. Yapılan her bir sınavın memorandum denilen cevap anahtarı ile nasıl değerlendirileceği ve her bir notun nasıl verileceği çok detaylı olarak hazırlanmaktadır buda yorum ve kişisel değerlendirme hatalarını minimuma indirgemektedir.

12.sınıf sonunda yapılan bu sınavlardan sonra Öğrencinin final notu hesaplanırken dersin içeriğine göre CASS (Continuous Assesstment) yani Sürekli değerlendirme dosyası öğrencinin tutmuş olduğu portfolyo dosyasının ve bilgisayar dersleri gibi uygulama ve pratik beceri gerektiren dersler için PAT (Practical Assesstment Task) yani pratik değerlendirme, bitirme projesi de belli yüzdelerle hesaba katılarak final notu verilmekte ve verilen sertifika ile öğrenci final notunun bulunduğu bu transkriptli belge ile üniversitelere başvuru yapabilmektedir.

Her öğrenci üniversiteye başvuru için en az 3ü seçmeli 7 ders almalıdır. Derslerin seçimi aşağıda belirtilen listeden 4 adet zorunlu derslerden ve en az 3 adet seçmeli derslerden seçilerek yapılır. Bunun yanında öğrenci üniversitelere kabul şansını yükseltmek ve farklı bölüm tercihi yapmak için istediği kadar seçmeli ders de alabilir.

Zorunlu dersler: (her öğrenci aşağıdaki listedeki 4 dersi seçmek zorunludur. )

  1. İki tane resmi olan dil sınavı (Two Official Languages)
    1. Ana Dil (Home Language ), örneğin ana dili Zulu olan Zuluca, ana dili Afrikans olan Afrikans seçebilir.
    2. İlk Ek Dil (First Additional Language), örneğin İngilizce ikinci dil olarak seçilebilir.
  2. Matematik (Mathematics) veya Temel Matematik (Mathematical Literacy)
  3. Hayat bilgisi (Life Orientation )

Seçmeli Dersler: her öğrenci aşağıdaki listeden en az 3 tane seçilmelidir (3 den fazla seçilmesi durumunda genellikle başvurulan bölüme göre en iyi 3 notunuz değerlendirmeye alınır):

  1. Muhasebe (Accounting)
  2. Zirai yönetim becerileri (Agricultural Management Practices)
  3. Zirai bilimler (Agricultural Sciences)
  4. Zirai teknolojiler (Agricultural Technology)
  5. Sanat (Art )
  6. İş çalışmaları (Business Studies)
  7. İnşaat teknolojileri (Civil Technology)
  8. Computer Applications Technology
  9. Tüketici Çalışmaları (Consumer Studies)
  10. Dans çalışmaları (Dance Studies)
  11. Dizayn (Design)
  12. Oyun yazma ve üretme sanatı (Dramatic Arts)
  13. Ekonomi (Economics)
  14. Elektrik teknolojileri (Electrical Technology)
  15. Mühendislik grafik ve dizayn (Engineering Graphics & Design )
  16. İngiliz dili ve edebiyatı (English: “Advanced Programme English” (Literature) [1]
  17. Fiziksel bilimler (fizik ve kimya dersleri bir ders adı altında, Physical Sciences)
  18. Coğrafya (Geography)
  19. Tarih (History)
  20. Konaklama ve misafirperverlik hizmetleri (Hospitality Studies)
  21. Bilgi teknolojileri ve programlama (Information Technology )
  22. Biyoloji (Life Sciences)
  23. İleri matematik (Advanced Programme Mathematics)(calculus, further algebra, and one of: matrices, statistics, mathematical modelling)
  24. Mekanik teknolojileri (Mechanical Technology)
  25. Müzik (Music)
  26. Beden eğitimi (Physical Education)
  27. Din bilgisi (Religion Studies)
  28. İkinci ek dil (Second Additional Language)
  29. Üçüncü ek dil (Third Additional Language)
  30. Görsel Sanatlar (Visual Arts)

Yapılan sınavların notlandırma sistemi ise aşağıdaki kriterlere göre yapılır:

  • Level 7: A – 80 – 100% (Outstanding achievement) üstün başarı
  • Level 6: B – 70 – 79% (Meritorious achievement) iyi başarı
  • Level 5: C – 60 – 69% (Substantial achievement) önemli başarı
  • Level 4: D – 50 – 59% (Moderate achievement) orta başarı
  • Level 3: E – 40 – 49% (Adequate achievement) – yeterli başarı
  • Level 2: F – 30 – 39% (Elementary achievement) – temel başarı
  • Level 1: FF – 0 – 29% (Not achieved – Fail) – Kaldı

Dersin final notu yine dersin değerlendirme şekline göre aşağıdaki gibi hesaplanır.

Derslerin Değerlendirilmesi

Derslere göre 3 türlü değerlendirme vardır bunlar:

  • Genel dersler için (örneğin Matematik ve coğrafya gibi dersler)
    • Yılsonu yapılan Matric sınavı notunun %75’i
    • CASS (Continuous Assesstment) Sürekli değerlendirme yani öğrencinin tutmuş olduğu portfolyo yani dosyasının: %25’i
  • Pratik beceri gerektiren dersler için (örneğin Computer Application Technology ve IT gibi dersler)
    • Yılsonu yapılan sınavın %50 si
    • CASS (Continuous Assesstment)yani Sürekli değerlendirme yani öğrencinin tutmuş olduğu portfolyo yani dosyasının: %25’i
    • PAT (Practical Assesstment Task) yani pratik değerlendirme, bitirme projesinin %25’i
  • Dil dersleri için (Language Subjects) (örneğin İngilizce ve Zuluca gibi dersler)
    • Yılsonu yapılan Matric sınavı notunun % 50’si
    • CASS (Continuous Assesstment)yani Sürekli değerlendirme dosyası, öğrencinin tutmuş olduğu portfolyo yani dosyasının: %25’i
    • Sözlü sınavın %25’i
  • Öğrenci dosyası dediğimiz portfolyo diğer adı ile Continuous Assessment (CASS) içerisinde yıl boyu yapılan testler, sınavlar, görevler, aktiviteler, sözlüler ve projeler yer alır.
  • PAT Practical Assesstment Task dediğimiz öğrencilere verilen bitirme projesi de diyebileceğimiz detaylı çalışmadır.

Üniversite tercihi ve kabulü nasıl oluyor?

Öğrenci Matric sınavından sonra hesaplanan final notların bulunduğu transkriptinin (National Senior Certificate) olduğu sertifika ile ülkede bulunan üniversitelere istedikleri bölümlere ayrı ayrı başvuru yapar, üniversiteler 7 dersin not toplamına ve bölüm ile alakalı derslerin notlarına göre başvuruları kabul eder. Genellikle her bir dersin en düşük kabul standardı D – 50-59 aralığıdır. Daha sonra başvuruları değerlendirerek sonucu öğrenciye bildirir.

Üniversiteler genellikle ülkede en çok sunulan aşağıda belirtilen 19 dersin notlarını baz almakta ve tercih etmektedir.

  1. Muhasebe (Accounting)
  2. Zirai Bilimler (Agricultural Sciences)
  3. İş çalışmaları (Business Studies)
  4. Oyun yazma ve üretme Sanatı (Dramatic Arts)
  5. Ekonomi (Economics)
  6. Mühendislik grafik ve dizayn (Engineering Graphics and Design)
  7. Coğrafya (Geography)
  8. Tarih (History)
  9. Tüketici Çalışmaları (Consumer Studies)
  10. Bilgisayar Uygulama Teknolojileri (Computer Applications Technology – CAT)
  11. Bilgi teknolojileri ve Programlama (Information Technology)
  12. Diller (1 Ana dil ve 2 seçmeli dil – Languages (one language of learning and teaching at a higher education institution and two other recognised language subjects)
  13. Biyoloji (Life Sciences )
  14. Matematik (Mathematics)
  15. Temel Matematik (Mathematical Literacy)
  16. Müzik (Music)
  17. Fizik ve kimya (Physical Sciences)
  18. Din Bilgisi (Religion Studies)
  19. Görsel Sanatlar (Visual Arts)

Öğrenciler üniversitede okumak istedikleri bölümlere göre ve okulun sunduğu derslere göre ders tercihlerini yapmakta (okullar bütün dersleri sunamamaktadır) ve aldıkları toplam skora göre üniversitelere yerleştirilmektedir, haliyle lise seviyesindeki okullarda bizde olduğu gibi belli dersleri sunmada sayısal ve sözel olarak branşlaşa bilmektedir. Örneğin teknik dersleri veren teknik okullar olduğu gibi zirai dersler veren zirai ders ağırlıklı liselerde bulunmaktadır.

Bilgisayar dersleri ve bilgisayar eğitimin önemi:

Bilgisayar dersleri lise seviyesinde 10-11 ve 12. Sınıflarda yukarıdaki listede belirtildiği üzere seçmeli olarak okutulan ve üniversite giriş sınavlarında öğrencilerin yazılı ve uygulamalı pratik bilgilerinin değerlendirildiği iki ayrı ders olarak verilmektedir. Bu dersler:

  1. CAT – Computer Application Technology (bilgisayar uygulama teknolojileri)
  2. IT – Information Technology (bilgi teknolojileri ve programlama) dersleridir.

Her iki derste üniversite yerleştirmelerinde seçmeli ders olarak yer aldığı için öğrenciler tarafından tercih edilmekte ve bu derslere eğitim bakanlığı tarafından önem verilmektedir buda bu dersleri sunan okulların tercih edilmesinde etkili olmaktadır dolayısı ile ders ve dersi veren öğretmenlerin itibari açısından oldukça prestijli olmaktadır yani okulun bu dersleri açması okulun teknolojiye verdiği önemi açıkça göstermektedir.

Bu dersler 3 saatlik yazılı teori sınav ve 3 saat bilgisayar laboratuvarında uygulamalı pratik sınav olarak ayrı ayrı yapılan iki sınav ile değerlendirilmektedir. Bunun yanında dersin final notu hesaplanırken PAT Practical Assessment Task dediğimiz bitirme projesi % 25 ve CASS dediğimiz yıl boyu yapılan etkinlik, sınav ve projelerden oluşan öğrenci portfolyosuda %25 oranında final notuna etki etmektedir.

Böylece öğrenciler sadece sene sonu oldukları iki günlük sınav notları ile değil sene boyu yaptıkları proje ve diğer etkinlikleri ile katılımcı ve verimli bir eğitim görmektedirler.

Gelelim bu derslerin içeriğine:

CAT (Computer Application Technology – bilgisayar uygulama teknolojileri ) dersi ve içeriği:

CAT (Computer Application Technology – bilgisayar uygulama teknolojileri ) dersi herkese lazım olan temel bilgisayar eğitiminin yanında gerek günlük hayatta gerekse üniversite eğitiminde öğrencilerin ihtiyacını karşılamak üzere fevkalade iyi tasarlanmış ve kurgulanmış pratik becerileri artırmanın yanında temel donanım bilgileri, ofis programları kullanımı, internet kullanımı ve makale ve sunum hazırlayıp sunmanın yanında web sitesi kurma ve yayınlama becerileri dâhil oldukça zengin içerikli ve katma değeri yüksek bir derstir. 

Ders Gereksinimleri:

Bu dersi sunan okullarda kişi başı 1 giriş seviyesi bilgisayar olacak şekilde bilgisayar laboratuvarı ve aşağıdaki yazılımlar gereklidir.

  • Windows XP / Vista / Windows 7 / Windows 8 / Windows 10 veya Linux olarak İşletim sistemi
  • Office paketi (tercihen MS Office 2010/2013)
  • Grafik uygulama yazılımı (vb. Paint gibi)
  • HTML metin editörü (Örneğin Notepad ++ gibi)
  • Anti virüs yazılımı
  • İnternet erişimi

Ders İçeriği ve işlenmesi gereken konuların Kontrol Listesi

Ders 10.cu sınıftan itibaren alındığı için 10 ve 11. Sınıflarda öğretilen konuların yanında son sınıfta biraz daha ileri seviye konular işlenilmektedir. Aşağıdaki listede kontrol amaçlı olarak derste işlenmesi gereken konuların listesi verilmiştir.

Donanım

  • Giriş ve Çıkış cihazları
  • Depolama cihazları ve medya
  • Veri toplama ve çıkış
  • İşleme
  • Ağ ortamları
  • Son kullanıcı tarafında bilişim ve haberleşme teknolojilerinin her alanda topluma Etkisi
  • Cihazların geleneksel kullanımı
  • Sorun giderme ve problem çözme
  • Cihazların Avantajları ve sınırlamaları
  • Yeni teknolojiler

Yazılım

  1. Utility, faydalı araç ve yazılımlar
  2. Dosya organizasyonu ve yönetimi
  3. İşletim sistemi
  4. İşletim Sisteminin Rolü ve özellikleri
  5. Fonksiyonlar ve prosedürler
  6. Sorun giderme ve temizlik

Uygulama yazılımı

  • Kelime işlemci
  • Hesap Tabloları
  • Veri tabanı
  • HTML (web tasarım)
  • Bütünleşme
  • Gelişmiş düzenleme ve biçimlendirme
  • Kelime işlemci: stiller, adres mektup birleştirme, içindekiler otomatik tablo, indeksler, sayfalama, referans, belge tasarımı ve düzen
  • Hesap Tabloları: fonksiyonları ve formülleri – örneğin EĞER, EĞERSAY, SUMIF, DÜŞEYARA. Tarih ve Saat hesaplamaları. Metin fonksiyonları, Grafikler.
  • Veri tabanı: Veri türleri, Alan özellikleri. Temel hesaplamalar, sorgular ve raporlar. Gruplama ve sıralama. Onaylama teknikleri.
  • Bir senaryoya sorun giderme ve çözüm sağlanması
  • HTML öğeleri: sipariş ve sırasız listeler, köprüler, Grafik ekleyerek tablolar oluşturma ve birlikte çalışma ve font nitelikleri

İletişim

  • İnternet, e-posta
  • Yasal, etik, güvenlik ve çevre sorunları
  • Sağlık ve ergonomik konular
  • Bilgi Yönetimi
  • Bilgiyi bulma, Erişme ve işleme
  • Sentezler oluşturmak ve bilgi iletişim.
  • Yansıtmak değerlendirmek ve çözüm önerileri. 

Dersin değerlendirilmesi:

Bu ders için öğrenciler sene sonunda 2 sınava girmekte ve bunun yanında sene boyu yapılan ve notlandırılan çalışmaların bulunduğu dosya(CASS portfolyosu ) ve sene sonu bitirme projesi PAT(Practical Assesstment) final notu hesaplanırken hesaba katılmaktadır.

Sene sonu yapılan Matric sınavında öğrenciler

  1. 3 saatlik Sözel teori sınavı (150 puan)
  2. 3 saatlik Pratik bilgisayar laboratuvarında uygulamalı sınav (180 puan)

Olmak üzere 2 sınava girmektedirler.

Uygulama sınavında aşağıdaki yazılım uygulamalarından sorular sorulmakta ve sınav ile gelen klasördeki dosyalar üzerine işlem yaptırılmaktadır.

  • Kelime işlemci yazılımı (Word processing)
  • Hesap çizelgesi, tablolar (Spreadsheets)
  • Veri tabanı (Databases)
  • HTML kodlama, web sitesi yapma – HTML Coding (using an HTML editor such as Notepad ++)

Teori sınavında ise bilişim ve iletişim teknolojileri hususunda yukarıda belirtilen ders içeriğinden temel ve gerekli bilgileri ölçerek yapılır tabii olarak her yıl gelişen ve değişen teknolojide hesaba katılarak her yıl %10 u geçmeyecek şekilde yeni sorularda sorulabilmektedir.

Dersin final notunun hesaplanması:

  • Yılsonu yapılan sınavın %50 si
  • CASS (Continuous Assesstment)yani Sürekli değerlendirme yani öğrencinin tutmuş olduğu portfolyo yani dosyasının: %25’i
  • PAT (Practical Assesstment Task) yani pratik değerlendirme, bitirme projesinin %25’i

IT – Information Technology (bilgi teknolojileri ve programlama) dersi ve içeriği:

IT Information Technology yani bilgi teknolojileri ve programlama dersi ise mühendislik okumak isteyen özellikle bilgisayar mühendisliği okuma hedefi olan öğrenciler için tasarlanmış olan bir derstir.

Dersin gereksinimleri:

  • Giriş seviyesi bir bilgisayar
  • Programlama yazılımı (ülkede 9 eyalet var bunların bazılarında Java bazılarında ise Delphi programlama dili tercih edilmektedir. )
  • Ders kitapları

Ders İçeriği ve işlenmesi gereken konuların Kontrol Listesi

Pratik uygulamalı sınavda gerekli dosyalar ve ara yüzler sağlanarak aşağıdaki konuları kapsayan çözüm geliştirme soruları sorulmaktadır.

  • Yazılım geliştirerek bir veri tabanı ile etkileşim sağlama becerileri değerlendirilir.
  • Aşağıda belirtilen konular geniş bakış açısıyla ele alınarak işlenir.
    • OO (Object Oriented) tabanlı problem çözme.
    • Tümleşik veri algılamalı çözümler geliştirme.
    • Genel problem çözme.

Teori yazılı sınavında ise:

Sistem Teknolojileri (donanım ve Yazılım)

  • Bilgisayar sistemlerinde performansı etkileyen genel faktörler
  • Makine döngüsü açısından CPU nasıl çalışır
  • Ana kart ve bileşenleri ve bu bileşenler arasındaki veri akışı nasıl gerçekleşir.
  • Genişleme açısından modüler tasarım kavramı
  • Bellek türleri ve bellek yönetimi. Sanal bellek, thrashing, tampon bellek, spooling ve ön bellek kavramları
  • İşletim sistemleri. İşleme teknikleri: Multi-tasking, Multi-threading ve Multi-Processing 

İletişim teknolojileri ve ağ Teknolojileri

  • Elektronik haberleşme türleri ve onların etkileri. Bilgiler nasıl korunur: şifreleme, parolalar, kullanıcı erişim izinleri, hakları ve ayrıcalıkları, dijital imzalar ve sertifikalar, SSL gibi güvenlik iletişim kuralları
  • Internet Hizmetleri ve destekleyici rol teknolojileri
  • Bilgisayar Ağları: Ağ türleri, onların yapısı, güvenlik türleri ve iletişim açısından bileşenleri arasında anahtarlama teknikleri ve iletişim kuralları

Veri ve bilgi yönetimi

  • Veri ve bilgilerin sunulması ve sınıflandırılması
  • Bilgi güdümlü ICT veri tabanı tasarımı sistemleri
  • DBMS (Database Management Systems – Veri Tabanı Yönetim Sistemleri yazılımı ve amacı )

Sosyal etkiler

  • Bilgisayar kullanımının sosyal hayata etkileri
  • Bilgisayar kullanımı ile ilgili etik sorunlar: fikri mülkiyet hakları, bilgiye ulaşma, bilgi kirliliği, bilgi ve iletişim teknolojilerinin ulusal ve uluslararası sorunlara yaptığı katma değer olumlu ve olumsuz etkileri sınırlamaları ve potansiyeli, bilgi ve iletişim teknolojilerinin çalışma hayatına etkileri ve arama motorlarının hayatımıza getirdikleri sonuçlar

Çözüm geliştirme

  • Tasarım Sınıflar ve onların sunum şeklinde sınıf diyagramları
  • Uygun veri türü atama
  • Bir soruna algoritmik çözüm sağlama
  • Algoritmaların test edilmesi ve izlenilmesi
  • İnsan bilgisayar etkileşiminde işlevsel bir ara yüz tasarlamak için etkileşim teknikleri geliştirme

Dersin değerlendirilmesi:

Bu ders için öğrenciler sene sonunda 2 sınava girmekte ve bunun yanında sene boyu yapılan ve notlandırılan çalışmaların bulunduğu dosya(CASS portfolyosu ) ve sene sonu bitirme projesi PAT(Practical Assesstment Task) final notu hesaplanırken hesaba katılmaktadır.

Sene sonu yapılan Matric sınavında öğrenciler

  1. 3 saatlik Sözel teori sınavı (150 puan)
  2. 3 saatlik Pratik bilgisayar laboratuvarında uygulamalı sınav (180 puan)

Olmak üzere 2 sınava girmektedirler.

Dersin final notunun hesaplanması:

  • Yılsonu yapılan sınavların %50 si
  • CASS (Continuous Assesstment)yani Sürekli değerlendirme yani öğrencinin tutmuş olduğu portfolyo yani dosyasının: %25’i
  • PAT (Practical Assesstment Task) yani pratik değerlendirme, bitirme projesinin %25’i

Bu makalede Güney Afrika eğitim sisteminde her ikisi de iyi planlanmış iki bilgisayar dersinin nasıl işlendiğini ve üniversite giriş sınavında bilgisayar dersinin de müfredata ve sınava dâhil edilmesiyle bilgisayar eğitiminin bakanlık desteği ile iyi bir yere getirile bilineceğini aktarmaya çalıştım.

Değerli okuyuculara ve eğitimcilere katma değer sağlamasını ümit eder saygılar sunarım.

 

KAYNAKÇA:

  1. CAT değerlendirme : http://wced.school.za/documents/Matric/book/eng/Comp-App-Tech.pdf
  2. IT değerlendirme: http://wced.school.za/documents/Matric/book/eng/Information-Tech.pdf
  3. Geçmiş sınav kâğıtları (CAT ve IT için listeden seçiniz) http://olivershouse.co.za/community-projects/educational-learning-centre/grade-12-past-exam-papers/
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/National_Senior_Certificate
  5. http://www.education.gpg.gov.za/Learners/Documents/Computer%20Applications%20Technology%20GR%2012%20PAT%202014%20Eng.pdf
  6. http://learn.mindset.co.za/sites/default/files/resourcelib/emshare-show-note-asset/catteacherguidepdf
  7. Uygulamalı pratik sınavın değerlendirme şablon örneği : http://www.education.gov.za/LinkClick.aspx?fileticket=i8fWNWiL58Q%3D&tabid=568&mid=1526

3 YORUMLAR

  1. Degerli bilgileriniz icin cok tesekkurler. Kucuk bir update IT icin; sivavlar 150 puan uzerinden teori ve uygulama, programlama dilide sadece delphi programlama diline indirgendi 🙂
    Saygilar

CEVAP VER