Son yıllarda gelişen bilgi ve iletişim teknolojileri ile İnternet teknolojileri, günlük işlerde, eğitim alanında ve bilgiye ulaşma ile bilgiyi paylaşma gibi birçok alanda yeniliklere yol açmıştır. Hızla gelişen bu dünyaya adapte olabilmek için bireylere artık her gün kendini daha da geliştirmek, her gün yenilenen bilgiyi takip etmek gibi gereklilikler zorunlu hale gelmiştir. Bu durum toplumsal yaşamın birçok alanında değişimi zorunlu kılmıştır. Çağımızda artık bilgiye ulaşabilen, ulaştığı bilgiyi yorumlayabilen, buna yenisini katabilen ve bilgiyi yayabilen toplum ya da kişiler güçlü olarak kabul edilmektedir. Sonuç olarak, toplumlar artık “kendini geliştiren” ve “yaşam boyu öğrenme” becerilerine sahip bireylere gereksinim duymaktadır (Soran, Akkoyunlu ve Kavak, 2006).

Bilgiye erişebilmek, bilgiyi yorumlayabilmek, bilgiyi üretebilmek ve bilgiyi paylaşabilmek gibi özelliklerin öne çıktığı dünyamızda gelişen bilgi ve iletişim teknolojilerini bu bağlamlarda kullanmak insanlar için çok büyük önem teşkil etmeye başlamış iken eğitim programlarının bireylerin bu ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik alternatifler sunması konusu da gündeme gelmiştir. Günümüzde uzaktan eğitim programları bu amaçla insanların artık her an her yerden ulaşabilecekleri, iş hayatlarına paralel olarak mesai dışında sürdürebilecekleri, yaşam boyu öğrenmelerine katkı sağlayacak yeni eğitim platformları olarak karşımıza çıkmaya başlamıştır.

Uzaktan eğitim gelişen bilgi ve iletişim teknolojilerinin imkanları ile beraber öğrenenler için büyük avantajları beraberinde getirmektedir. Uzaktan eğitimin avantajlarını kısaca özetlersek:

  • Eğitimde zaman ve mekan kısıtlılığını ortadan kaldırır.
  • Eğitimde fırsat eşitliği sunar.
  • Eğitimde teknolojinin avantajlarından faydalanma imkanı sunar.
  • Yaşam boyu öğrenmeyi destekler.
  • Yetişkin öğrenenlere alternatif öğrenme ortamları sunar.
  • Öğrencilere uluslararası eğitim imkanlarından yararlanma imkanı sunar.
  • Öğrencilere kendi hızında öğrenme ortamı sunar.
  • Öğrencilere bağımsız çalışma ortamı sunar.
  • Öğrencilere kendi öğrenmelerinden sorumlu olma yetkinliği kazandırır.

Uzaktan eğitim, öğrencilerin eğitime erişimindeki zaman ve mekan engellerini kaldırır. Böylece öğrenci mekandan bağımsız olarak ulusal hatta uluslararası eğitime erişim imkanı bulur. Uzaktan eğitimde kullanılan web-tabanlı platformlar üzerinden uluslararası eğitime erişen öğrenciler farklı kültürden öğrenenlerle biraraya gelme imkanı bularak yeni kültürler tanıma, yabancı dilini geliştirme ve uluslararası eğitim imkanlarına erişim fırsatı yakalarlar. Örneğin, kendi deneyimlerimden örnek vermek gerekirse Coursera gibi uluslararası öğrenme ortamları üzerinden katıldığım derslerde Dünya’nın öteki ucu olarak adlandırabileceğimiz ülkelerden öğrencilerle ortak derslere katılma, forum ortamlarında veya eş-zamanlı dersler üzerinden paylaşımda bulunma, ortak çalışmalara katılma gibi imkanlara erişim sağlayarak farklı deneyimler yaşıyorum. Bizlere bu deneyimleri herhangi bir ulaşım maliyeti olmadan, bir yandan çalışma hayatımıza ya da farklı kurumlarda eğitim hayatımıza da devam ederken sağlaması da uzaktan eğitimin en büyük avantajlarından biri aslında…

Uzaktan eğitim zaman ve özellikle mekan sınırlarını ortadan kaldırarak eğitime erişim imkanı kısıtlı kitlelere bulundukları konumdan eğitime erişim imkanı sunmaktadır. Maddi yükümlülükleri dolayısıyla çalışmak zorunda olanlar, çocuk ve benzeri sorumluluklardan dolayı esnek eğitim ortamlarına ihtiyaç duyan öğrenenler, maddi imkanlardan dolayı coğrafi konumlarını değiştirerek yüz yüze eğitim sunan kurumlara erişemeyen öğrenme isteklileri ve kadınların geleneksel eğitime katılma şartları açısından eşit seviyede haklara sahip olmadığı toplumlarda kadınlar uzaktan eğitimin avantaj sağlayabileceği kitlelere bazı örnekler olarak değerlendirilebilir.

Bu örnekleri literatürden bazı alıntılarla desteklersek:

“Açık ve uzaktan öğrenme çalışanlar için çalışma hayatlarında devam edebilecekleri bir seçenek sunarken yeteneklerini geliştirme, üreticiliklerini arttırma ve yeni bir öğrenme kültürü kazandırma olanağı sağlamaktadır (UNESCO, 2002).”

“Uzaktan eğitim seyahat masraflarını, bürokrasiyi ve kültürel bariyerlerin etkisini azaltarak insanlara farklı ülkelerden öğrencilerle beraber aynı sınıfta okuma ve paylaşımda bulunma imkanı sağlamaktadır (Hassing, 2013).”

“Uzaktan eğitim veren programlar özellikle kadınların geleneksel eğitime katılma şartları açısından eşit seviyede haklara sahip olmadığı toplumlarda önemli sayıda kadına ulaşmayı sağlamakta ve kadınların böylece modern dünyada gerekli bir disiplinde kendilerini yetiştirmesine imkan tanımaktadır (UNESCO, 2002).”

“Uzaktan eğitime katılan öğrenciler özellikle ya iş sebebi ile zaman kısıtlaması olanlar ya çok seyahat etmek zorunda olanlar ya coğrafi koşullar nedeni ile konumsal kısıtları olanlar ya da aile sorumlulukları olanlardan oluşmaktadır (Galusha, 1997).”

Böylece uzaktan eğitim mekan ve zaman sınırlarını ortadan kaldırarak esnek ve alternatif öğrenme ortamları sunmaktadır. Özellikle günümüz bilgi toplumunda bilginin hızını yetişmek isteyen yaşam boyu öğrenenler için büyük bir avantaj sağlayan bu ortamlar teknolojinin sunduğu imkanlar doğrultusunda doğru bir tasarımla yüz yüze/geleneksel eğitim ortamlarına alternatif kaliteli ve etkili bir öğrenme ortamı olabilir.

Uzaktan eğitimdeki en büyük eksiklik yüz yüze etkileşimin eksikliği olarak görülmektedir. Peki, uzaktan eğitimin yüz yüze/geleneksel eğitim ortamlarına alternatif olarak değerlendirilmesi için nelere dikkat edilmeli?

  • Yüz yüze eğitimdeki öğrenen-öğrenen, öğrenen-eğitmen gibi etkileşimler uzaktan eğitim ortamlarında da eş-zamanlı ve eş-zamansız web araçlarının kullanımı ile sağlanmalıdır.
  • Öğrenenlerin belirli aralıklarda eğitmenleri ile biraraya gelecekleri eş-zamanlı/canlı dersler tasarlanmalıdır.
  • Öğrenenlerin eğitmenlerine hızlı ve kolay erişilebileceği iletişim kanalları oluşturulmalı ve eğitmenlerin bu iletişim kanallarını aktif kullanmaları sağlanmalıdır.
  • Öğrenenler için Web 2.0 araçları üzerinde işbirlikli çalışma ortamları/etkinlikleri tasarlanmalıdır. Bu etkinlikler için Wiki sayfaları veya Google Docs gibi uygulamalar kullanılabilir.
  • Öğrenenlerin aktif olarak kullandığı Twitter, Facebook, Instagram veya Pinterest gibi sosyal medya araçlarının kullanılacağı öğrenme etkinlikleri tasarlanarak öğrenenlerin bu etkinliklere katılımı sağlanmalıdır.
  • Ders kaynakları öğrenme yönetim sistemi (learning management system-LMS) gibi platformlar üzerinde her an erişilebilir olarak öğrencilere sunulmalıdır.
  • Öğrencilerin kaynaklara erişim, bağlantılara erişim, forum v.b. ortamlara erişim, video konferans yazılımları üzerinde düzenlenen canlı derslere bağlantı gibi konularda teknik destek alabileceği destek yapıları tasarlanmalı ve bu sistemlerin 7/24 sürdürülebilirliği sağlanmalıdır.
  • Öğrenenlere sağlanan ders materyalleri metin-tabanlı kaynaklar, ses kaydı veya video içerik gibi farklı formatlarda ve farklı öğrenme stillerine hitap edebilir çeşitlikte sunulmalıdır.

Uzaktan eğitimde konuşulacak çok sayıda konu ve gelişen teknolojilerle beraber uzaktan eğitimde kullanılan sayısız teknoloji araçları bulunmaktadır. Uzaktan eğitim tamamen uzaktan programlar olabildiği gibi yüz yüze programların bir bileşeni olarak da yaygın kullanılmaktadır. Ben bu yazımda uzaktan eğitime daha çok genel bir giriş yapmak istedim, bir sonraki yazımda uzaktan eğitim alanındaki örnekler veya kullanılan teknolojilerle ilgili daha farklı konularda görüşmek üzere…

 

*Öne çıkan görsel kaynağı : http://www.unic.ac.cy/files/image_slider/distance-learning-1.jpg

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER